Túi hút chân không thường làm chăn bông, gối sợi tổng hợp, áo khoác chần bông giảm còn khoảng một phần tư tới một nửa thể tích ban đầu; quần áo mỏng gấp sẵn thì giảm ít hơn nhiều, vì chúng vốn không chứa bao nhiêu không khí. Túi rất hợp để cất đồ theo mùa vài tháng, nhưng không nên nén lâu chăn lông vũ, áo lông vũ, đồ da, đồ len cao cấp, và đồ cất vào túi phải khô hoàn toàn. Cất lâu nên mở ra cho đồ "thở" và phồng lại sau vài tháng.
Túi hút chân không giảm được bao nhiêu thể tích?
Túi chỉ lấy đi được không khí nằm trong đồ. Vì vậy mức giảm phụ thuộc vào việc món đồ đó vốn chứa bao nhiêu khí:
| Loại đồ | Thể tích còn lại sau khi hút (khoảng) | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chăn bông sợi tổng hợp, ruột chăn dày | 25–40% | Giảm mạnh nhất, đáng dùng túi nhất |
| Gối sợi bông tổng hợp | 30–50% | Gối cao su non, gối nước không nên hút |
| Áo khoác chần bông, áo phao sợi tổng hợp | 30–50% | Gấp gọn trước khi hút |
| Khăn tắm, đồ nỉ | 50–70% | Giảm vừa phải |
| Áo thun, quần âu gấp sẵn | 70–90% | Giảm ít, chủ yếu được lợi ở chỗ gọn và kín bụi |
Số trong bảng là ước lượng từ trải nghiệm thường gặp; nhà sản xuất túi hay quảng cáo "giảm tới 75–80%", con số đó chỉ đúng với đồ rất xốp. Khi so, đừng lấy một con số cho mọi thứ. Cách nghĩ đúng: món càng phồng, càng nhẹ so với kích thước, thì càng giảm nhiều.
Vì sao chăn bông nén nhỏ được mà vẫn phồng lại?
Ruột chăn là một mạng sợi mảnh đan rối với nhau, giữa các sợi là không khí. Phần sợi thật chỉ chiếm một phần rất nhỏ thể tích chăn, còn lại là khí bị giữ lại trong các khoảng nhỏ. Chính lớp khí đứng yên đó giữ ấm. Khi hút chân không, áp suất không khí bên ngoài (khoảng 10 tấn trên mỗi mét vuông) ép túi xẹp xuống, sợi bị dồn sát vào nhau.
Khi mở túi, sợi có độ đàn hồi tự bung ra, hút không khí trở lại. Nhưng sức bung này không vô hạn: sợi bị ép quá lâu, nhất là ở nhiệt độ cao, có thể "nhớ dáng" phẳng và không phồng lại đầy đủ. Đó là lý do nên cất trong khoảng thời gian vừa phải rồi mở ra cho đồ nghỉ.
Chuyện vật xốp chứa nhiều khí, nén được tới đâu được bàn kỹ ở bài Thể tích "phồng" và thể tích thật trong danh mục Thể tích & dung tích hiểu đúng. Bài này tập trung vào việc dùng túi cho đúng.
Món nào không nên cho vào túi hút chân không?
- Chăn, áo lông vũ (lông vịt, lông ngỗng): sợi lông tơ dễ gãy và mất độ phồng khi bị ép lâu. Nếu cần mang đi xa vài ngày thì nén tạm được, còn cất cả mùa nên dùng túi vải thoáng, rộng rãi.
- Đồ da, giả da: bị ép tạo nếp gấp khó phẳng lại, lớp phủ có thể dính vào nhau, da thật cần thoáng khí.
- Len, lụa cao cấp: nếp gấp sâu, sợi mất độ xốp. Đồ len thường cất trong túi vải kèm ít túi chống ẩm hợp hơn.
- Gối cao su, nệm cao su non: ép lâu có thể làm vật liệu không hồi lại dáng như cũ. Đọc hướng dẫn của sản phẩm trước.
- Đồ chưa khô hẳn: ẩm còn lại trong túi kín, không có chỗ thoát, là điều kiện tốt cho nấm mốc.
Cất trong túi bao lâu thì nên mở ra?
Không có mốc thống nhất. Nhiều hướng dẫn của nhà sản xuất khuyên không để đồ xốp ở trạng thái nén quá khoảng sáu tháng. Với khí hậu nóng ẩm và một mùa đông ngắn như miền Bắc, nếp hợp lý là:
- Cuối mùa lạnh: giặt, phơi thật khô (nắng to hai ba ngày với chăn dày), để nguội rồi mới hút túi.
- Cất suốt mùa nóng, khoảng 6–8 tháng.
- Đầu mùa lạnh: mở túi, giũ, phơi một nắng cho chăn phồng lại trước khi dùng.
Nếu túi bị xì hơi dần (thường gặp sau vài tuần đến vài tháng vì van hoặc mép hàn không kín tuyệt đối), đó không hẳn là xấu: đồ được phồng nhẹ trở lại. Chỉ cần hút lại khi thấy túi chiếm quá nhiều chỗ.
Túi nén xong nhỏ hơn nhưng có nhẹ hơn không?
Không. Không khí trong chăn nặng rất ít, nên hút hết khí ra thì cân nặng gần như giữ nguyên. Chiếc chăn 2 kg vẫn là 2 kg, chỉ dồn vào thể tích nhỏ hơn, nên túi nén cầm thấy "đặc" và nặng tay hơn. Điều này quan trọng khi cất lên cao:
- Túi nén xếp trên nóc tủ hay kệ cao vẫn nặng như cũ; đặt sâu vào trong, không để chìa mép.
- Túi nén cứng và trơn, chồng nhiều túi lên nhau dễ trượt. Bỏ vào hộp hoặc thùng có thành sẽ ổn định hơn.
- Khi mang đi xa, vali đầy túi nén có thể vượt cân hành lý dù trông vẫn còn chỗ.
Dùng túi hút chân không sao cho bền và an toàn
- Chọn cỡ túi vừa đồ: túi quá to so với đồ thì phần thừa nhăn nhúm, khó xếp; nhét quá đầy thì khoá kéo khó kín.
- Gấp đồ theo đúng hình hộp trước khi hút để túi xẹp thành khối vuông vức, dễ xếp hơn khối méo.
- Vuốt kín khoá kéo hai lần và lau sạch khoá trước khi kéo; một sợi vải kẹt là đủ làm túi xì.
- Tránh vật nhọn: khuy kim loại, móc áo, góc khung có thể chọc thủng túi khi bị nén.
- Để xa nguồn nhiệt như mái tôn nóng, cạnh bếp: nhựa túi mau giòn, đồ bên trong dễ ẩm do ngưng hơi.
- Để xa tầm với của trẻ nhỏ: túi nhựa to và kín không phải đồ để trẻ trùm hay chui vào.
Hút chân không tiết kiệm được bao nhiêu chỗ cất?
Nhẩm một ví dụ: một nhà bốn người có bốn chăn bông mùa đông, mỗi chiếc khi gấp gọn chiếm khoảng 60 lít, tổng 240 lít — đủ lấp gần hết một ngăn tủ quần áo. Hút chân không còn khoảng 30–35% thì tổng chỉ còn chừng 75–85 lít, nằm gọn trong một thùng nhựa cỡ vừa. Phần tiết kiệm lớn nhất luôn đến từ vài món cồng kềnh nhất, nên nếu chỉ có vài túi, hãy dành cho chăn và áo khoác dày trước.
Hút bằng máy hút bụi hay bơm tay?
Phần lớn túi có van tròn cho phép hút bằng máy hút bụi gia đình (đặt đầu ống sát van) hoặc bằng bơm tay đi kèm. Máy hút bụi rút khí nhanh, túi xẹp sâu hơn; bơm tay chậm nhưng tiện mang theo. Một số túi kiểu cuộn không có van: chỉ cần cuộn chặt từ đầu kín về phía có lỗ một chiều để đẩy khí ra, mức nén thấp hơn nhưng không cần dụng cụ. Dù cách nào, cũng không cần hút tới mức túi căng cứng như đá: hút vừa đủ cho đồ xẹp và gọn đã đạt phần lớn lợi ích, lại ít hại sợi hơn.
Câu hỏi thường gặp
Túi hút chân không giảm được bao nhiêu phần trăm thể tích?
Với chăn bông và gối sợi tổng hợp, thể tích thường còn khoảng 25–50% sau khi hút. Quần áo mỏng gấp sẵn chỉ giảm ít vì vốn chứa ít không khí.
Có nên hút chân không chăn lông vũ không?
Không nên cất lâu ở trạng thái nén, vì lông tơ dễ gãy và mất độ phồng. Nén tạm vài ngày khi đi xa thì được, còn cất cả mùa nên dùng túi vải thoáng.
Đồ trong túi hút chân không để được bao lâu?
Nhiều nhà sản xuất khuyên không để đồ xốp ở trạng thái nén quá khoảng sáu tháng. Đầu mùa dùng nên mở túi, giũ và phơi cho đồ phồng lại.
Hút chân không có làm chăn nhẹ đi không?
Không. Không khí trong chăn gần như không có cân nặng đáng kể, nên chăn chỉ nhỏ lại chứ không nhẹ đi. Túi nén cầm thấy đặc và nặng tay hơn.
Vì sao đồ trong túi hút chân không bị mốc?
Thường do đồ chưa khô hẳn khi cho vào túi; hơi ẩm bị nhốt kín không thoát ra được. Giặt xong cần phơi thật khô, để nguội rồi mới hút túi.
