Muốn tủ lạnh không phí chỗ, chọn hộp vuông hoặc chữ nhật thay vì hộp tròn, chọn một bộ hộp cùng đáy, chỉ khác chiều cao để chồng lên nhau khít, và chọn cỡ theo khẩu phần một bữa của nhà mình chứ không theo món to nhất. Hộp tròn đặt trên kệ phẳng bỏ phí khoảng một phần năm diện tích dưới đáy; hộp chọn sai cỡ phí thêm phần không khí bên trong. Hai khoản phí đó cộng lại có thể chiếm cả một ngăn tủ.
Hộp vuông hay hộp tròn tiết kiệm chỗ hơn?
Hãy đặt một hộp tròn đường kính 15 cm trên kệ. Nó chiếm một ô vuông 15 × 15 cm, vì không đồ nào khác chen được vào bốn góc hở. Diện tích hình tròn chỉ bằng khoảng 78,5% hình vuông bao quanh nó; khoảng 21,5% còn lại là chỗ chết. Hộp vuông cùng bề ngang thì lấp gần trọn ô đó, chỉ hao một chút ở góc bo tròn.
Xếp so le các vật tròn có thể khít hơn, nhưng trong tủ lạnh người ta hiếm khi xếp được như vậy vì hộp có cỡ khác nhau và phải lấy ra lấy vào hằng ngày. Chuyện toán học của xếp vật tròn có bài riêng trong danh mục Toán học của xếp khít; ở đây chỉ cần nhớ: trong tủ chật, hộp vuông thắng.
Hộp tròn vẫn có chỗ dùng: đựng canh, súp vì dễ khuấy và dễ rửa góc; đựng đồ cần lắc. Chỉ là đừng để cả tủ toàn hộp tròn.
Bộ hộp cùng đáy khác chiều cao: vì sao xếp gọn?
Khi nhiều hộp có chung kích thước đáy, chúng chồng lên nhau thành một khối thẳng đứng không chừa kẽ. Bộ hộp tốt thường theo kiểu "mô-đun": hai hộp nhỏ đặt cạnh nhau bằng đúng đáy một hộp vừa, hai hộp vừa bằng một hộp lớn. Nhờ vậy xếp kiểu gì cũng ra mặt phẳng để hộp tầng trên đứng vững.
Ngược lại, gom hộp lẻ mỗi lúc một cái — hộp này mua kèm bánh, hộp kia quà tặng, hộp nọ dư từ đợt mua đồ ăn — thì mỗi chiếc một đáy, chồng lên là nghiêng, đặt cạnh là hở. Chi phí thật của hộp lẻ không nằm ở tiền mà nằm ở thể tích tủ bị phí.
Hộp lồng nhau khi rỗng
Hộp rỗng cũng cần chỗ cất. Hộp có thành hơi loe miệng lồng được vào nhau, cả bộ mười chiếc rỗng chỉ chiếm chỗ cỡ một hai chiếc. Hộp thành thẳng đứng thì không lồng được, mười chiếc rỗng chiếm đúng chỗ mười chiếc. Nếu tủ bếp nhỏ, đây là điểm đáng xem lúc mua: nắp có gập phẳng không, thân có lồng được không.
Chọn cỡ hộp theo khẩu phần một bữa
Một hộp đựng nửa đầy nghĩa là nửa thể tích hộp là không khí lạnh vô ích. Đồ ăn thừa, thịt cá sơ chế, rau cắt sẵn nên vào hộp vừa khít lượng của nó. Muốn vậy, cần vài cỡ hộp có sẵn trong nhà, mỗi cỡ hợp một loại khẩu phần:
| Dung tích hộp (khoảng) | Hợp với |
|---|---|
| 150–300 ml | Nước chấm, sốt, hành phi, gia vị đã pha, đồ ăn dặm một cữ |
| 400–600 ml | Một suất cơm hoặc thức ăn cho một người, hộp mang đi làm |
| 800 ml – 1,2 lít | Món mặn cho bữa nhà 3–4 người, thịt cá sơ chế một bữa |
| 1,5–2,5 lít | Rau đã nhặt, trái cây cắt sẵn, canh nấu dư |
| 3 lít trở lên | Rau lá cả bó, đồ ngâm, nguyên con gà |
Chia thịt cá thành túi hoặc hộp một bữa
Đi chợ về chia ngay thịt cá thành từng phần đúng một bữa rồi mới cất. Mỗi lần nấu chỉ lấy ra đúng một hộp, không phải rã đông cả khối rồi đông lại phần dư. Với ngăn đá, túi zip ép dẹt còn gọn hơn hộp: túi dẹt đông nhanh, xếp đứng như sách được, rã đông cũng nhanh.
Tự đo dung tích hộp không ghi số
Nhiều hộp không in dung tích, hoặc in số dưới đáy rất khó đọc. Đo bằng nước:
- Đặt hộp lên cân bếp, đưa cân về 0.
- Rót nước tới mức đầy mà mình thường đựng (thấp hơn miệng chừng 1 cm để còn đậy nắp).
- Đọc số gam. Với nước, 1 gam xấp xỉ 1 ml.
- Ghi số lên một mẩu băng dính dán dưới đáy, lần sau khỏi đo.
Làm vậy với cả bộ hộp một lần, ta sẽ thấy nhiều hộp "trông to" hoá ra chứa ít hơn hộp khác trông nhỏ, vì thành dày, đáy lõm hay nắp chiếm chỗ.
Hộp đựng đồ đông lạnh cần chừa bao nhiêu chỗ?
Món nhiều nước như canh, nước dùng, sữa mẹ trữ đông phải chừa khoảng trống phía trên, vì nước nở ra khoảng 9% khi đông đá. Hộp đổ đầy tới miệng sẽ đẩy bật nắp hoặc nứt thành. Quy tắc dễ nhớ: đổ tới khoảng 85–90% hộp khi trữ đông. Với đồ khô như thịt lát, hạt, bánh, không cần chừa nhiều như vậy.
Hộp thuỷ tinh đựng đồ đông cần thận trọng hơn: chọn loại ghi rõ dùng được trong tủ đông, không đổ đầy, và không chuyển ngay từ tủ đông vào lò nóng.
Hình dạng tủ cũng quyết định cỡ hộp
Trước khi mua cả bộ hộp, đo chiều cao giữa hai kệ trong tủ lạnh và chiều sâu của kệ. Một chồng ba hộp cao 7 cm cần 21 cm cộng chút khe để rút ra; kệ chỉ cao 18 cm thì chồng hai là hết. Chiều sâu kệ cũng vậy: hai hộp dài 18 cm xếp nối nhau cần 36 cm, kệ sâu 34 cm thì hộp sau lấp không vừa. Bài Đo lòng tủ, kệ trước khi mua hộp và giỏ trong cùng danh mục hướng dẫn cách đo cho chuẩn.
Lỗi hay gặp khi chọn hộp
- Dùng một hộp to cho mọi thứ: một ít thịt kho mà nằm trong hộp 2 lít, nửa ngăn tủ là không khí.
- Nắp không cùng cỡ thân: bộ hộp nhiều cỡ nắp na ná nhau, tìm nắp mất thời gian. Chọn bộ có ít cỡ đáy khác nhau.
- Hộp đục không thấy bên trong: đồ bị quên đến hỏng. Hộp trong suốt hoặc dán nhãn bằng tay giúp nhìn nhanh.
- Bỏ đồ còn nóng vào hộp kín rồi cho thẳng vào tủ: hơi nước đọng lại, đồ lâu nguội ở giữa. Để bớt nóng, chia nhỏ ra cho nhanh nguội, rồi cất trong vòng hai giờ.
Thuỷ tinh, nhựa hay inox: chất liệu ăn bớt bao nhiêu chỗ?
Hộp thuỷ tinh có thành và đáy dày hơn hộp nhựa nhiều, nên cùng kích thước bao ngoài thì lòng hộp thuỷ tinh nhỏ hơn. Một hộp thuỷ tinh và một hộp nhựa cùng chiếm một chỗ trên kệ có thể chênh nhau một phần mười dung tích hoặc hơn. Thuỷ tinh lại nặng: chồng ba bốn hộp đầy đồ ăn đã vài ký, đặt kệ trên cao trong tủ lạnh vừa khó lấy vừa dễ rơi.
Đổi lại thuỷ tinh không ám mùi, không bị ố màu do nghệ, cà chua, và nhiều loại dùng được cả lò vi sóng lẫn lò nướng (xem ký hiệu dưới đáy). Hộp inox mỏng, nhẹ, bền nhưng không cho vào lò vi sóng và không nhìn thấy bên trong. Cách dùng hợp lý trong nhà: hộp nhựa nhẹ cho đồ để ngăn đá và kệ cao, hộp thuỷ tinh cho đồ ăn thừa sẽ hâm lại, đặt ở tầng thấp dễ lấy.
Câu hỏi thường gặp
Hộp vuông hay hộp tròn tiết kiệm chỗ trong tủ lạnh hơn?
Hộp vuông hoặc chữ nhật tiết kiệm chỗ hơn. Hộp tròn chỉ lấp khoảng 78,5% ô vuông nó chiếm trên kệ, khoảng 21,5% ở bốn góc bị bỏ trống.
Hộp đựng cơm một người nên bao nhiêu ml?
Một suất cơm hoặc thức ăn cho một người thường vừa với hộp khoảng 400–600 ml. Người ăn nhiều hoặc đựng cả cơm lẫn canh có thể cần hộp lớn hơn hoặc hai ngăn.
Trữ đông canh trong hộp cần chừa bao nhiêu?
Nên đổ khoảng 85–90% hộp, vì nước nở ra khoảng 9% khi đông đá. Đổ đầy tới miệng dễ làm bật nắp hoặc nứt hộp.
Làm sao biết hộp đựng thực phẩm bao nhiêu ml?
Đặt hộp lên cân bếp, đưa về 0, rót nước tới mức thường đựng rồi đọc số gam. Với nước, 1 gam xấp xỉ 1 ml.
Nên mua hộp đựng thực phẩm theo bộ hay mua lẻ?
Bộ hộp chung kích thước đáy, khác chiều cao, xếp chồng và đặt cạnh nhau khít hơn nhiều so với hộp lẻ mỗi chiếc một kiểu. Nếu mua lẻ, nên chọn ít cỡ đáy khác nhau.
