Con số lít ghi cho cốp xe chỉ có nghĩa khi biết đo theo cách nào. Cốp ô tô ở châu Âu thường đo bằng những khối hộp cứng 1 lít (20 × 10 × 5 cm) xếp vào cốp — cách này cho số gần với đồ thật để được; còn cách đổ chất lỏng hay hạt nhỏ vào mọi ngóc ngách cho số lớn hơn đáng kể. Với cốp xe máy, một mũ bảo hiểm nửa đầu chiếm bao ngoài cỡ một khối hộp 8–12 lít, mũ trùm kín đầu cỡ 20–27 lít; vì vậy cốp ghi 20–25 lít có thể không vừa mũ kín đầu dù nghe như dư.
Vì sao cùng một cốp lại có hai con số lít khác nhau?
Lòng cốp không phải là hộp chữ nhật. Có hốc bánh xe nhô vào, có gờ, có góc vát theo kính sau, có rãnh quanh mép. Đổ nước (hoặc hạt nhựa nhỏ) vào thì chất lỏng len vào mọi kẽ, ra con số lớn nhất. Nhưng va li, thùng hàng, túi đồ là vật cứng hình hộp, không len vào những kẽ đó được.
Để con số sát với thực tế hơn, ngành ô tô ở Đức đặt ra cách đo bằng khối hộp tiêu chuẩn 200 × 100 × 50 mm, mỗi khối đúng 1 lít, gọi theo tên tổ chức soạn ra là cách đo VDA. Người đo xếp các khối vào cốp tới mức quy định, đếm số khối, ra số lít. Khe nào nhỏ hơn khối thì không được tính. Ở Mỹ có quy ước đo khác dùng một bộ va li và hộp mẫu nhiều cỡ.
| Cách đo | Nguyên tắc | Số ra |
|---|---|---|
| Đổ chất lỏng hoặc hạt nhỏ | Lấp mọi ngóc ngách | Lớn nhất, ít sát với đồ thật |
| Khối hộp 1 lít (VDA) | Chỉ tính chỗ để vừa khối cứng | Nhỏ hơn, gần với đồ hình hộp |
| Bộ va li mẫu | Xếp va li, hộp nhiều cỡ | Gần với hành lý thật |
Chênh giữa hai cách có thể tới vài chục phần trăm tuỳ hình dạng cốp. Ngoài ra còn câu hỏi đo tới đâu: tới tấm che hành lý, tới mép kính, hay tới trần xe; ghế sau dựng hay gập. Hai xe ghi cùng 400 lít mà một xe tính tới trần, một xe tính tới tấm che, thì thực tế khác nhau xa.
Cốp ô tô bao nhiêu lít thì để vừa những gì?
Để hình dung, có thể quy đổi hành lý quen thuộc ra lít (bao ngoài, khoảng):
| Đồ vật | Thể tích bao ngoài (khoảng) |
|---|---|
| Va li xách tay cỡ khoang hành khách | 35–45 lít |
| Va li ký gửi cỡ trung | 60–80 lít |
| Va li ký gửi cỡ lớn | 90–110 lít |
| Xe đẩy em bé gấp gọn | 60–120 lít tuỳ loại |
| Thùng nước suối 24 chai nhỏ | khoảng 12–18 lít |
Cộng lại sẽ thấy: một cốp 300–350 lít (đo kiểu khối hộp) thường để được hai va li cỡ trung và vài túi mềm. Nhưng cộng thể tích chỉ là điều kiện cần. Va li to còn phải lọt qua miệng cốp và nằm vừa chiều cao, vừa chiều sâu; một cốp sâu mà thấp có thể chứa nhiều túi mềm nhưng không dựng được va li. Vì thế khi đi xem xe, mang theo chính chiếc va li hay chiếc xe đẩy hay dùng nhất để thử là cách chắc chắn nhất.
Cốp xe máy bao nhiêu lít thì để vừa mũ bảo hiểm?
Cốp xe máy tay ga là hốc nhựa dưới yên, hình dạng rất không đều: thường sâu ở giữa, nông ở hai đầu, bị khoang động cơ và bình xăng chiếm bớt. Số lít ghi cho cốp xe máy thường đo theo kiểu lấp đầy, nên thể tích "để vừa mũ" luôn ít hơn.
- Mũ nửa đầu: bao ngoài cỡ khối hộp 8–12 lít, cốp từ khoảng 15 lít trở lên thường để được, nhưng phụ thuộc vị trí hốc sâu nhất.
- Mũ ba phần tư: cỡ 13–18 lít bao ngoài.
- Mũ trùm kín đầu (fullface): cỡ 20–27 lít bao ngoài, cần cốp rộng và sâu, nhiều xe ghi trên 25 lít vẫn không đóng được yên.
Mũ trẻ em, mũ cỡ nhỏ chiếm ít chỗ hơn hẳn. Người hay chở con nên thử cả hai mũ cùng lúc khi chọn xe.
Tự đo cốp nhà mình bằng hộp 1 lít
Không cần dụng cụ đặc biệt. Có thể làm như sau:
- Chuẩn bị vài chục hộp giấy hoặc hộp nhựa hình hộp cùng cỡ, biết sẵn thể tích bao ngoài. Hộp giấy đựng sữa hay nước trái cây 1 lít (rửa sạch, đóng kín) là lựa chọn dễ kiếm; tính thể tích bao ngoài bằng cách đo ba cạnh rồi nhân, vì hộp thường to hơn 1 lít một chút.
- Xếp hộp vào cốp chặt nhất có thể, không ép bẹp, không để thò quá mép đóng.
- Đếm số hộp, nhân với thể tích bao ngoài mỗi hộp.
- So với con số ghi trong tài liệu xe. Thấp hơn là bình thường; đó là phần đồ hình hộp để được thật.
Muốn biết thêm phần "kẽ" mà đồ mềm có thể lấp, cứ để nguyên các hộp, nhét khăn hay áo cuộn vào khe hở. Chênh lệch giữa hai lần chính là lý do số đo kiểu đổ đầy luôn lớn hơn.
Xếp đồ vào cốp: chi tiết an toàn đáng nhớ
- Đồ nặng xuống đáy, sát lưng ghế sau. Phanh gấp, đồ nặng phía trên có thể trượt và lao về trước.
- Không chất cao quá lưng ghế khi xe không có lưới hoặc vách ngăn giữa cốp và khoang hành khách.
- Cốp xe máy nóng: hốc dưới yên gần động cơ, trời nắng có thể rất nóng. Không để đồ dễ chảy, thuốc, pin sạc dự phòng, bật lửa hay bình xịt trong đó.
- Không để trẻ con hay vật nuôi trong cốp dưới bất cứ hình thức nào, kể cả cốp xe đứng yên.
- Tải trọng xe có giới hạn ghi trong sổ tay; cốp còn chỗ không có nghĩa là xe còn tải.
Ghế sau gập phẳng: khi nào cần tính tới?
Nhiều xe ghi hai con số: cốp khi ghế sau dựng và khi ghế sau gập. Con số thứ hai thường lớn gấp hai ba lần nhưng chỉ dùng được khi không chở người ngồi sau. Với nhà có trẻ nhỏ ngồi ghế an toàn phía sau, con số cần quan tâm hằng ngày là cốp khi ghế dựng. Ghế gập 6:4 cho phép gập một bên để chở đồ dài như thang gấp, ống nước, trong khi bên kia vẫn có người ngồi.
Thùng sau xe máy thêm được bao nhiêu chỗ?
Khi cốp dưới yên không đủ, nhiều người lắp thêm thùng gắn phía sau. Các cỡ hay gặp từ khoảng 25 tới 50 lít; thùng khoảng 30 lít thường chứa vừa một mũ nửa đầu, thùng từ khoảng 40 lít trở lên có thể chứa mũ trùm kín đầu, tuỳ hình dạng. Vài điều cần nhớ:
- Giá chở hàng phía sau có tải trọng giới hạn, thường chỉ vài ký, ghi trong sổ tay xe hoặc trên giá. Thùng to dễ bị chất quá nặng.
- Đồ nặng đặt cao và xa phía sau làm xe nhẹ đầu, khó lái khi ôm cua, nhất là xe nhỏ.
- Thùng to cản gió và làm xe dài thêm, lùi vào chỗ đỗ hẹp phải để ý.
Câu hỏi thường gặp
Cốp xe máy bao nhiêu lít thì để vừa mũ fullface?
Mũ trùm kín đầu chiếm bao ngoài cỡ 20–27 lít, nên cốp cần rộng và sâu ở đúng chỗ. Nhiều cốp ghi trên 25 lít vẫn không đóng được yên, cách chắc nhất là mang mũ đi thử.
Cốp ô tô 400 lít để được mấy va li?
Cốp khoảng 400 lít đo theo kiểu khối hộp thường để được hai va li ký gửi cỡ trung cùng vài túi mềm. Còn phụ thuộc va li có lọt qua miệng cốp và vừa chiều cao không.
Vì sao đo cốp bằng nước ra số lớn hơn?
Nước len vào mọi kẽ, hốc bánh xe, góc vát mà đồ hình hộp không dùng được. Cách đo bằng khối hộp 1 lít chỉ tính chỗ để vừa vật cứng nên cho số nhỏ hơn và sát thực tế hơn.
Khối hộp 1 lít đo cốp xe có kích thước bao nhiêu?
Khối hộp chuẩn trong cách đo VDA có kích thước 200 × 100 × 50 mm, đúng 1 lít. Người đo xếp các khối vào cốp rồi đếm để ra dung tích.
Có nên để đồ điện tử trong cốp xe máy không?
Không nên để lâu, vì cốp gần động cơ và có thể rất nóng khi trời nắng. Pin sạc dự phòng, bình xịt, bật lửa càng không nên để trong cốp.