Căn hộ studio là một khối không gian chung cho ngủ, nấu, ăn, làm việc, thường khoảng 25–40 m² sàn và 70–110 m³ không khí. Chia vùng tốt là dùng kệ thông, rèm, sàn nâng và ánh sáng để mỗi việc có chỗ riêng mà không xây tường cắt khối. Điều quan trọng nhất là giữ một đường đi thẳng từ cửa vào tới cửa sổ, để căn hộ đọc được ngay từ ngưỡng cửa.
Vì sao studio không nên chia bằng tường?
Một căn studio 30 m², trần 2,8 m có khoảng 84 m³. Nhìn thì nhỏ, nhưng khi cả khối nằm liền, mắt thấy được chiều sâu của cả căn, ánh sáng từ một cửa sổ toả tới mọi góc, và một máy điều hoà làm mát được cả không gian.
Xây một vách ngăn kín để tách giường thì được một "phòng ngủ" 9 m² và một "phòng khách" 17 m², cả hai đều nhỏ, phần phía trong mất ánh sáng tự nhiên, cần thêm máy lạnh hoặc chịu nóng. Đó là lý do chia vùng trong studio nên dùng những thứ "nửa ngăn": ngăn tầm mắt nhưng không ngăn ánh sáng và không khí.
Một studio cần những vùng nào và mỗi vùng bao nhiêu chỗ?
Cách lập ngân sách diện tích đơn giản nhất là cộng chỗ của đồ chính và chỗ dùng quanh nó. Bảng dưới đây là khoảng tham khảo cho một người hoặc hai người ở:
| Vùng | Đồ chính | Sàn cần (gồm chỗ dùng, khoảng) |
|---|---|---|
| Ngủ | Giường đôi 1,6 × 2 m | 5–6 m² (thêm lối khoảng 60 cm ở một hoặc hai bên) |
| Bếp | Dãy bếp dài 2–2,4 m, sâu 0,6 m | 3–4 m² (dãy bếp và khoảng đứng khoảng 1 m phía trước) |
| Ăn | Bàn hai người, hai ghế | 2,5–3,5 m², hoặc dùng chung với bàn làm việc |
| Làm việc | Bàn khoảng 1–1,2 × 0,6 m, ghế | 2–3 m² |
| Ngồi, tiếp khách | Sofa nhỏ hoặc hai ghế | 3–5 m² |
| Tủ quần áo | Tủ dài 1–1,5 m, sâu 0,6 m | 1,5–2,5 m² (gồm chỗ mở cánh) |
| Nhà tắm (vách kín) | Bồn cầu, lavabo, vòi sen | 3,5–5 m² |
Cộng các vùng cho kết quả khoảng 20–29 m², chưa kể lối đi chính. Đó là lý do studio dưới khoảng 28 m² gần như bắt buộc phải gộp vùng: bàn ăn kiêm bàn làm việc, sofa kiêm giường, hoặc bỏ hẳn vùng tiếp khách.
Đường đi thẳng từ cửa: vì sao là điều đầu tiên cần giữ?
Khi bước vào, mắt người tìm ngay một đường nhìn xuyên suốt. Nếu từ cửa nhìn thẳng được tới cửa sổ, căn hộ được đọc là một khối liền, sâu và sáng. Nếu ngay lối vào là lưng tủ, đầu giường hay kệ đặc chắn ngang, căn hộ có cảm giác như một chuỗi góc chật.
Giữ đường đi này rộng khoảng 80–90 cm, không đặt đồ thấp chắn ngang. Các vùng xếp hai bên đường như những "phòng" không cửa:
- Gần cửa: bếp và nhà tắm, nơi có ống nước, cần thoát mùi, và là chỗ mang đồ chợ về đặt xuống ngay.
- Giữa căn: bàn ăn, bàn làm việc, sofa, vùng dùng cả ngày.
- Phía trong: giường, vùng riêng tư nhất, xa cửa ra vào nhất.
Thứ tự này đi từ công cộng tới riêng tư. Khách đến chỉ cần bước vài bước là ngồi được, không phải đi ngang qua giường.
Bốn cách chia vùng mà không cắt khối
Kệ thông hai mặt
Kệ không có hậu, đặt vuông góc với tường, vừa ngăn giường với vùng sinh hoạt, vừa là chỗ chứa dùng được từ hai phía. Kệ cao khoảng 1,5–1,8 m che được tầm nhìn khi ngồi nhưng vẫn để ánh sáng đi qua phía trên. Ngăn dưới đặt hộp kín, đồ nặng để vững kệ; ngăn trên để thoáng. Kệ đứng tự do cao như vậy cần neo vào tường hoặc trần.
Rèm treo trần
Một ray rèm trên trần quanh vùng giường cho phép đóng lại khi ngủ, khi có khách, và mở ra cho thoáng ban ngày. Rèm vải sáng màu lọt sáng, không làm tối căn hộ. Rèm chiếm gần như không mét khối nào khi mở.
Sàn nâng
Nâng vùng giường hoặc vùng làm việc lên khoảng 30–40 cm tạo một "bậc" phân vùng rất rõ, đồng thời bên dưới là chỗ chứa. Một sàn nâng 2,2 × 2,4 m cao 0,35 m có thể tích khoảng 1,85 m³; dù chỉ dùng được khoảng 60% vì khung đỡ và lối kéo, đó vẫn là hơn 1 m³ chỗ cất, nhiều hơn một tủ quần áo hai cánh. Cần lưu ý mép bậc dễ vấp ban đêm, nên có đèn chân và cạnh bo tròn.
Ánh sáng và thảm
Mỗi vùng một nguồn sáng riêng: đèn thả thấp trên bàn ăn, đèn bàn ở góc làm việc, đèn ngủ ánh vàng ấm ở giường. Tắt bật từng vùng giúp chia không gian theo giờ trong ngày. Một tấm thảm dưới sofa hay dưới bàn ăn "khoanh" vùng đó lại mà không chiếm chiều cao nào.
Bếp chung khối với giường: mùi và hơi ẩm đi đâu?
Đây là điểm yếu của studio. Khối không khí chung nghĩa là mùi chiên xào, hơi nước khi nấu canh, hơi ẩm khi phơi đồ đều lan tới chăn gối.
- Hút tại nguồn: máy hút mùi có ống xả ra ngoài hiệu quả hơn loại chỉ lọc tuần hoàn. Bật trước khi nấu và để chạy thêm vài phút sau khi tắt bếp.
- Đặt giường xa bếp nhất có thể, ở phía trong căn, nơi luồng khí từ cửa sổ thổi qua trước khi tới bếp.
- Nhà tắm có quạt hút riêng, đóng cửa khi tắm, để hơi nước không tràn vào vùng ngủ.
- Không phơi đồ ướt trong phòng nếu có ban công hay lô gia; nếu buộc phải phơi trong nhà, bật quạt hút hoặc chế độ hút ẩm.
Đồ đa năng: tiết kiệm được bao nhiêu thật?
Bàn gập treo tường, sofa giường, bàn trà nâng hạ đều hứa hẹn "nhân đôi" diện tích. Chúng có ích, nhưng cần tính cả chi phí thao tác:
- Món phải biến đổi mỗi ngày, như giường gập vào tường, dễ bị để nguyên một trạng thái sau vài tuần. Nếu gần như không gập giường lại, phần sàn "tiết kiệm" chỉ có trên giấy.
- Món biến đổi thỉnh thoảng, như bàn ăn kéo dài khi có khách, ghế xếp treo tường, thì hợp với nhịp sống của đa số người ở studio.
Một quy tắc thực tế: chỉ chọn đồ đa năng cho việc làm ít hơn một lần mỗi ngày. Những việc hằng ngày như ngủ, nấu, làm việc nên có chỗ cố định.
Thử bố trí trên giấy trước khi kê đồ
- Đo căn hộ, vẽ sơ đồ tỷ lệ trên giấy kẻ ô, đánh dấu cửa, cửa sổ, ống nước, ổ điện, điều hoà.
- Vẽ đường đi thẳng từ cửa tới cửa sổ, rộng khoảng 80–90 cm.
- Cắt giấy bằng kích thước từng món đồ theo tỷ lệ, xếp thử vào hai bên đường đi theo thứ tự công cộng tới riêng tư.
- Kiểm từng vùng: còn chỗ mở cánh tủ, kéo ghế, lên xuống giường không.
- Đánh dấu chỗ đặt kệ thông hay rèm để kiểm xem ánh sáng từ cửa sổ có còn tới được bếp và lối vào.
Câu hỏi thường gặp
Căn hộ studio rộng bao nhiêu mét vuông?
Thường khoảng 25–40 m² sàn, gồm một không gian chung và một nhà tắm có vách kín. Với trần khoảng 2,7–3 m, khối không khí khoảng 70–110 m³.
Chia phòng ngủ trong studio bằng gì cho thoáng?
Kệ thông hai mặt, rèm treo trần, sàn nâng hoặc vách kính, lam gỗ thưa. Những thứ này ngăn tầm nhìn nhưng để ánh sáng và gió đi qua, khác với tường xây kín cắt căn hộ thành hai phần tối.
Giường trong studio nên đặt ở đâu?
Thường ở phía trong cùng, xa cửa ra vào và xa bếp, để riêng tư hơn và ít nhiễm mùi nấu nướng. Nếu chỉ có một cửa sổ, nên dùng kệ thông hay rèm sáng màu quanh giường để không chắn ánh sáng tới phần còn lại.
Sàn nâng trong căn hộ có lợi gì?
Sàn nâng khoảng 30–40 cm vừa phân vùng rõ ràng vừa tạo chỗ chứa bên dưới, có thể hơn 1 m³ với sàn rộng cỡ một chiếc giường đôi. Cần đèn chân và cạnh bo tròn để không vấp ban đêm.
Bếp trong studio làm sao cho đỡ ám mùi?
Dùng máy hút mùi có ống xả ra ngoài, bật trước khi nấu và để chạy thêm sau khi nấu. Đặt giường xa bếp, giữ nhà tắm có quạt hút riêng, và hạn chế phơi đồ ướt trong phòng.
